Dwie dawki spray’u do nosa i mózg się odmładza. Kiedy dla ludzi?

Naukowcy z Texas A&M University twierdzą, że udało im się odwrócić część procesów związanych ze starzeniem się mózgu – i to za pomocą eksperymentalnego sprayu podawanego do nosa. W badaniach zaobserwowano poprawę pamięci, zmniejszenie przewlekłego stanu zapalnego oraz lepsze funkcjonowanie komórek nerwowych już po dwóch dawkach preparatu. Czy to przełom w profilaktyce demencji i choroby Alzheimera?

Jak działa spray odmładzający mózg?

Wraz z wiekiem w mózgu rozwija się przewlekły, niskiego stopnia stan zapalny. Zjawisko to jest uznawane za jeden z czynników przyspieszających pogorszenie pamięci i rozwój chorób neurodegeneracyjnych. Zespół kierowany przez prof. Ashoka Shetty’ego postanowił sprawdzić, czy można wpłynąć na ten proces. „Choroby mózgu związane z wiekiem, takie jak demencja, są ogromnym problemem zdrowotnym na całym świecie. Pokazujemy, że starzenie się mózgu można odwrócić, pomagając ludziom zachować sprawność umysłową, aktywność społeczną i uniknąć związanych z wiekiem zaburzeń” – podkreślił badacz.

Terapia wykorzystuje mikroskopijne pęcherzyki zewnątrzkomórkowe (EV), które naturalnie transportują różne substancje między komórkami. Naukowcy umieścili w nich mikroRNA, czyli cząsteczki regulujące aktywność wielu genów i procesów biologicznych. Preparat podano przez nos, dzięki czemu mógł ominąć barierę krew-mózg i dotrzeć bezpośrednio do tkanki nerwowej.

Dlaczego sposób podania jest tak ważny?

„Jednym z najbardziej ekscytujących elementów naszego podejścia jest właśnie sposób podania. Dostarczanie leku przez nos pozwala dotrzeć bezpośrednio do mózgu bez konieczności wykonywania inwazyjnych procedur” – wyjaśnił dr Maheedhar Kodali. Badacze zaobserwowali, że terapia hamowała aktywność mechanizmów odpowiedzialnych za przewlekły stan zapalny w starzejącym się mózgu. Jednocześnie poprawiała funkcjonowanie mitochondriów, czyli struktur odpowiadających za produkcję energii w komórkach.

Poprawa była widoczna nie tylko na poziomie komórkowym. W testach pamięci i rozpoznawania obiektów uczestnicy badań osiągali znacznie lepsze wyniki niż grupa kontrolna. „Widzimy, że uruchamiają się naturalne mechanizmy naprawcze mózgu, które zmniejszają stan zapalny i wspierają jego regenerację” – podkreślił prof. Shetty.

Czy ta terapia będzie dostępna dla ludzi?

Wyniki opublikowano na łamach czasopisma „Journal of Extracellular Vesicles”. Choć badania są na wczesnym etapie i nie były jeszcze prowadzone z udziałem ludzi, naukowcy uważają, że w przyszłości metoda mogłaby znaleźć zastosowanie m.in. w profilaktyce demencji i choroby Alzheimera. To oznacza, że na razie nie ma co liczyć na spray w aptece – ale kierunek badań jest obiecujący. Dla osób, które martwią się o sprawność umysłową w starszym wieku, to sygnał, że nauka szuka rozwiązań, a profilaktyka (dieta, ruch, sen) wciąż pozostaje najlepszą bronią.