HPV. Rak, któremu można zapobiec. Dlaczego rodzice nie szczepią dzieci?

Wraz z początkiem roku szkolnego w Polsce rusza powszechny program bezpłatnych szczepień przeciwko wirusowi HPV dla dziewcząt i chłopców. Choć to jeden z nielicznych nowotworów, któremu można skutecznie zapobiegać, odsetek zaszczepionych nastolatków wciąż jest niski. Dlaczego rodzice decydują się nie szczepić dziecka i jak rozmawiać, by zmienić ich zdanie?

HPV to nie tylko rak szyjki macicy – dlaczego szczepić chłopców?

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) odpowiada za rozwój kilku rodzajów nowotworów. Jak przypomina w materiale opublikowanym na łamach „Świata Lekarza” posłanka Alicja Łepkowska-Gołaś, przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Przeciwdziałania Wirusowi HPV i Chorobom z nim Powiązanym, „zakażenia HPV dotyczą zarówno kobiet, jak i mężczyzn, a ich konsekwencje mogą prowadzić do raka szyjki macicy, ale także raka prącia, odbytu, gardła czy krtani”. Mimo to w powszechnej świadomości wciąż pokutuje przekonanie, że to wyłącznie „kobiecy problem”. Eksperci podkreślają: szczepienie chłopców chroni nie tylko ich samych, ale także przyszłe partnerki i wpływa na budowanie odporności populacyjnej.

Dlaczego rodzice rezygnują ze szczepień? Strach i dezinformacja

W dobie internetu mity na temat szczepionek rozprzestrzeniają się szybciej niż wirus. Posłanka Łepkowska-Gołaś zwraca uwagę na narastający problem: „jak skuteczniej przekonywać rodziców i młodzież do szczepień przeciw HPV w czasach narastającej dezinformacji zdrowotnej?”. To pytanie, które zadaje sobie coraz więcej lekarzy. Badania pokazują, że głównymi powodami odmowy są obawy przed skutkami ubocznymi (często wyolbrzymionymi w sieci) oraz przekonanie, że dziecko jest za młode na kontakt z wirusem. Tymczasem szczepionka jest najskuteczniejsza, gdy podaje się ją przed rozpoczęciem aktywności seksualnej – najlepiej między 9. a 14. rokiem życia.

Rodzice często nie zdają sobie sprawy, że wirus przenosi się nie tylko drogą płciową, ale także przez kontakt skórny, a nawet zakażenie może nastąpić przy pierwszym kontakcie seksualnym. Brak objawów u nosiciela sprawia, że zakażenie często wykrywa się przypadkowo – i bywa za późno na profilaktykę.

„Potrzebujemy więcej niż programu szczepień” – edukacja od podstaw

Sam program bezpłatnych szczepień, które w Polsce są refundowane dla dzieci w wieku 12-13 lat, to za mało. Eksperci alarmują, że kluczowym elementem walki z rakiem szyjki macicy i innymi nowotworami HPV-zależnymi jest zmiana sposobu komunikacji. Nie chodzi o straszenie, ale o uczciwe przedstawienie korzyści i ryzyka. „Potrzebujemy więcej niż programu szczepień – potrzebujemy kampanii edukacyjnych skierowanych zarówno do rodziców, jak i do samych nastolatków, które będą oparte na faktach, a nie na emocjach” – podkreśla posłanka.

Coraz więcej szkół i przychodni POZ włącza się w akcje informacyjne, ale zdaniem specjalistów to wciąż kropla w morzu potrzeb. W zalewie fake newsów łatwo zgubić rzetelne źródła – dlatego warto pytać lekarza rodzinnego, a nie wierzyć przypadkowym youtuberom.

Szczepienie w gabinecie – pierwsza dawka to dopiero początek budowania odporności.

Co to oznacza dla twojego dziecka? Decyzja, która może uratować życie

Rak szyjki macicy to jeden z nielicznych nowotworów, który można praktycznie wyeliminować dzięki profilaktyce. W Australii, gdzie szczepienia są powszechne od lat, zaobserwowano prawie 90-procentowy spadek zachorowań na raka szyjki macicy u kobiet poniżej 25. roku życia. W Polsce wciąż mamy pod górkę – ale każdy rodzic ma realny wpływ na los swojego dziecka. Decyzja o szczepieniu to nie tylko ochrona przed chorobą, ale też mniejsze obciążenie systemu opieki zdrowotnej i portfela (leczenie nowotworów to ogromne koszty). Dla nastolatków – to szansa na zdrowe dorosłe życie bez ryzyka, o którym często dowiadują się za późno.

Warto porozmawiać z lekarzem rodzinnym i rozwiać wątpliwości. W sieci znajdziesz też oficjalne materiały Ministerstwa Zdrowia dotyczące szczepień przeciw HPV – to bezpieczniejsze źródło niż anonimowe grupy na Facebooku.

Rozmowa z lekarzem to najlepszy sposób na oddzielenie mitów od medycznych faktów.