Obyty / zdrowie bez panikiTreści edukacyjne - nie zastępują wizyty u lekarza. W nagłej sytuacji: 112
Przejdź do treści
Infekcje i odporność

Wirus Shamonda u ludzi. Jedyne znane zakażenie i co z niego wynika

Francuskie władze poinformowały o pierwszym na świecie przypadku zakażenia człowieka wirusem Shamonda. Eksperci uspokajają: zagrożenie dla ogółu społeczeństwa jest bliskie zera. Wyjaśniamy, co wiadomo o tym patogenie i dlaczego nie ma powodów do obaw.

4 min czytania
Wirus Shamonda u ludzi. Jedyne znane zakażenie i co z niego wynika

W październiku 2026 roku francuskie władze sanitarno-epidemiologiczne poinformowały o pierwszym w historii udokumentowanym przypadku zakażenia człowieka wirusem Shamonda (SHAV). Pacjent zmarł na początku miesiąca, a służby medyczne określiły to zdarzenie jako „wyjątkowy przypadek u osoby z poważnie osłabionym układem odpornościowym”. Eksperci podkreślają, że nie ma zagrożenia dla ogółu społeczeństwa, a wirus nie przenosi się bezpośrednio między ludźmi.

Czym jest wirus Shamonda i skąd pochodzi

Wirus Shamonda (SHAV) należy do rodziny Peribunyaviridae, rodzaju Orthobunyavirus, serogrupy Simbu. Po raz pierwszy wyizolowano go od chorego bydła w Nigerii w 1965 roku. Jest spokrewniony z lepiej znanym weterynarzom wirusem Schmallenberg, który od kilkunastu lat stanowi problem w hodowli przeżuwaczy w Europie.

Jak wynika z informacji podanych przez serwis Nauka w Polsce, wirus atakuje przede wszystkim bydło, wywołując gorączkę, biegunkę i spadek produkcji mleka nawet o 75 proc. Zwykle po kilku dniach następuje wyraźna poprawa stanu zdrowia zwierzęcia. Zakażenia odnotowywano również u owiec, kóz, alpak i koni, ale dotychczas nie były znane przypadki zakażenia u ludzi.

Pierwsze zakażenie człowieka - co wiadomo

Do zakażenia doszło we wschodniej Francji - regionie, w którym wiosną 2026 roku po raz pierwszy zidentyfikowano obecność wirusa u zwierząt. Pacjent przebywał w szpitalu w Lyonie, gdzie był leczony z powodu poważnej choroby. Jego układ odpornościowy był osłabiony, co zwiększało podatność na zachorowanie. Wystąpiły powikłania neurologiczne, które prawdopodobnie miały związek z wirusem.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) potwierdziła, że to pierwszy udokumentowany przypadek zakażenia człowieka tym wirusem. WHO wraz z Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) monitorują sytuację. Francuskie władze prowadzą dochodzenie, aby ustalić, w jaki dokładnie sposób wirus przeniósł się na człowieka - prawdopodobnie doszło do tego po ukąszeniu przez zakażonego owada.

Dlaczego ryzyko dla ludzi jest minimalne

Prof. Tomasz Dzieciątkowski z Katedry i Zakładu Mikrobiologii Lekarskiej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w rozmowie z PAP ocenił, że zagrożenie ze strony wirusa Shamonda jest bliskie zera. Wirusolog podkreślił, że nawet w przypadku naturalnego gospodarza, jakim jest bydło, nie dochodzi do transmisji wirusa z jednego zwierzęcia na drugie bez udziału wektora.

Niezbędnym ogniwem przenoszenia są krwiopijne muchówki z rodziny kuczmanów (Culicoides), przypominające meszki. Nie ma dowodów na bezpośrednie przenoszenie wirusa z człowieka na człowieka. „Do tej pory człowiek się w ogóle tym wirusem nie zakażał; podobnie jak innymi zbliżonymi wirusami. To jest jak dotąd jedyny taki przypadek” - wyjaśnił prof. Dzieciątkowski.

Ekspert zaznaczył również, że nie ma żadnych dowodów na zmutowanie wirusa Shamonda, który zakaziłby człowieka - wbrew spekulacjom, które pojawiły się w niektórych mediach. Pacjent, który zmarł, był obarczony wieloma chorobami i miał dysfunkcje układu odpornościowego, dlatego nie można tego jednego przypadku ekstrapolować na całą populację.

Jak wirus rozprzestrzenia się w Europie

Latem 2026 roku po raz pierwszy wykryto wirusa SHAV u zwierząt gospodarskich w Europie. Objawy kliniczne u zwierząt zaczęto odnotowywać w czerwcu, a samego wirusa zidentyfikowano pod koniec lipca w niemieckim Instytucie Friedricha Loefflera. Od tego czasu stwierdzono jego obecność u zwierząt gospodarskich w kilkunastu krajach, m.in. w Austrii, Belgii, Francji, Niemczech, Irlandii, Włoszech, Holandii, Portugalii i Hiszpanii.

Wyróżniono dwa europejskie szczepy: Shamonda virus Europe 1 (SHAV-EU1) oraz Shamonda virus Europe 2 (SHAV-EU2). Jak podaje ECDC, zdolność do przenoszenia wirusów roznoszonych przez kuczmany zazwyczaj maleje w chłodniejszych miesiącach roku, co może naturalnie ograniczyć dalsze rozprzestrzenianie się patogenu.

Co to oznacza dla pacjentów i lekarzy

Obecnie nie ma dostępnej szczepionki ani leku, który usuwałby wirusa z organizmu. Weterynarze mogą zastosować tylko leczenie objawowe i wspomagające u zwierząt. W przypadku ludzi - poza szczególnymi sytuacjami u osób z ciężkimi niedoborami odporności - ryzyko zakażenia ocenia się jako znikome.

Dla przeciętnego czytelnika najważniejszy wniosek jest jeden: wirus Shamonda nie stanowi zagrożenia epidemicznego dla ludzi. Nie przenosi się bezpośrednio między osobami, a jedyny znany przypadek dotyczył pacjenta w skrajnie ciężkim stanie ogólnym. Warto zachować spokój i opierać się na informacjach pochodzących z oficjalnych źródeł, takich jak WHO, ECDC czy wypowiedzi polskich wirusologów, zamiast ulegać sensacyjnym doniesieniom.


Źródła:

Redakcja Obyty

Redakcja Obyty

AUTHOR